Wielu z nas pojęcie hospicjum kojarzy się z miejscem strasznym. Miejscem, w którym nie ma nadziei, ostatnim przystankiem przed spotkaniem ze Stwórcą. A jednak dla wielu osób staje się ono wybawieniem, przystanią, w której dane im są ciepło, miłość i opieka. Bo gdy nie ma już nadziei na godne życie, trzeba znaleźć w sobie siłę na godną śmierć. Sobota, 8 października, obchodzona będzie jako Światowy Dzień Hospicjów i Opieki Paliatywnej.

Hospes znaczy gość

Remigiusz łysy

Hospicjum to – historycznie - nazwa miejsca przyjmującego i otaczającego opieką podróżnych. Samo pojęcie wywodzi się od łacińskiego słowa „hospes”, oznaczającego gościa. Słynna sieć hospicjów powstała wzdłuż tras, którymi pielgrzymowali chrześcijanie do Ziemi Świętej.

Kto to wymyślił?

Współczesny model opieki hospicyjnej stworzyła Angielka Cicely Saunders. W 1967 r. otworzyła w Londynie ośrodek opiekujący się umierającymi, Hospicjum św. Krzysztofa. Pracując podczas II wojny światowej w londyńskim szpitalu jako pielęgniarka, często rozmawiała z umierającym Polakiem, Dawidem Taśmą. Z rozmów tych zrodziła się idea utworzenia miejsca, w którym nieuleczalnie chorzy mogliby w spokoju pożegnać się ze światem. Założone przez nią hospicjum stało się modelem dla tego typu instytucji, a jedna z jej wizyt w Polsce przyczyniła się do powstania pierwszego w Polsce Towarzystwa Przyjaciół Chorych, prowadzącego Hospicjum św. Łazarza w Krakowie.

Opieka hospicyjna, od łacińskiego słowa „palium”, oznaczającego płaszcz, określana również mianem paliatywnej, oznacza opiekę nad osobami cierpiącymi na postępujące, przewlekłe choroby, w przypadku których nie ma szans na wyleczenie. Pojęcie opieki paliatywnej i jej rozwój mają stosunkowo krótką historię. Według powstałego w 1990 r. raportu Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) opieka hospicyjna jest to „aktywna, dotycząca wszystkich sfer życia, opieka nad pacjentem cierpiącym na schorzenie nie poddające się leczeniu przyczynowemu”.

W późniejszym czasie opieka paliatywna została przez WHO określona jako „podejście poprawiające jakość życia pacjentów w obliczu śmiertelnych chorób oraz ich rodzin”. Współczesna idea opieki hospicyjnej jest nakierowana na utrzymanie najwyższej możliwej jakości życia pacjenta aż do końca.

Możemy wyróżnić dwa rodzaje działania hospicjum jako instytucji. Pierwszy to hospicjum domowe, czyli sytuacja, gdy chory znajduje się w domu i tam też jest nad nim sprawowana opieka. Zwykle następuje ona w momencie, gdy choremu, ze względu na zaawansowany stopień choroby, nie można już w żaden sposób pomóc w szpitalu.

Drugi model opieki hospicyjnej odnosi się do prowadzenia opieki w szpitalu, w którym przebywa pacjent bądź w hospicjum stacjonarnym, czyli osobnym budynku.

W wągrowcu też

Jest kilka celów opieki paliatywnej, wśród których można wymienić zwalczanie wszechogarniającego bólu, leczenie objawowe innych dolegliwości somatycznych, pielęgnacja, łagodzenie cierpień psychicznych i duchowych pomoc w rozwiązywaniu problemów, wspieranie rodzin w czasie trwania choroby i osierocenia edukacja zdrowotna osób objętych opieką, członków ich rodzin oraz pracowników.

Do hospicjum stacjonarnego pacjenci kierowani są przez lekarzy ubezpieczenia zdrowotnego. Do hospicjum domowego oprócz lekarzy ubezpieczenia zdrowotnego w sytuacjach uzasadnionych względami medycznymi, pacjenci mogą być zgłaszani przez samych chorych, innych pracowników opieki zdrowotnej, rodzinę chorego, a także inne osoby. 

Światowy Dzień Hospicjów i Opieki Paliatywnej jest poświęcony obchodom i wspieraniu ośrodków hospicyjnych i paliatywnych. Celem tej kampanii jest rozpowszechnianie wiedzy o potrzebach ludzi śmiertelnie chorych oraz ich rodzin, zwiększanie dostępności opieki hospicyjnej i paliatywnej na całym świecie z myślą o zaspokojeniu tych potrzeb, a także gromadzenie funduszy na rozwój tych usług. Dzień ten będzie obchodzony również w Hospicjum Miłosiernego Samarytanina w Wągrowcu.